آخرین مطالب
امکانات وب
به نام او که محبوب قلب هاست
تالشی نام یکی از زبانهای ایرانی شمال غربی است و همچنین به فردی که گویش آن زبان باشد تالش میگویند. زبان تالشی از خانواده زبانهای کناره دریای کاسپین و به زبان تاتی بسیار نزدیک میباشد.
تالشی در جمهوری آذربایجان ، در دشت لنکران و مناطق کوهستانی غرب آن رواج دارد . خارج از مرزهای اتحاد شوروی ( سابق ) ، تالشی در مناطقی در شمال غربی ایران ، در ساحل دریای خزر و در مرز ایران و شوروی ( سابق ) نیز رایج است . عده تالشی زبانان در ۱۹۷۶ در حدود ۲۲۰۰۰۰ تن بوده که ۱۵۰۰۰۰ تن ا ز آنان در اتحاد شوروی ( سابق ) ساکن بوده اند . تالشی دنباله یکی از گویشهای ایرانی شمال غربی است که در ادوار گذشته در آذربایجان رواج داشته اند .
تالشی در ایران در استان های بسیاری رواج دارد ازجمله : گیلان ، مازندران ، اردبیل بخش هایی از تهران آذربایجان در جنوب کشور شهرهایی چون : میناب ، قشم و ...
در بین مردم گیلان این زبان شناخته تر و کاربرد بیشتری دارد شهر هایی چون : شفت ، ماسال ، تالش ، فومن ، صومعه سرا ، رضوانشهر ، خلخال ، رشت ، هشتپر ، شاندرمن ، ماسوله ، چوبر ، نصیرمحله ، سیاهمزگی ، امامزاده هاشم با این زبان آشنایی کامل را دارند.
زبان اوستایی :
( کتاب ) اوستا ، مواد زبانی بسیار غنیی را تشکیل می دهد . با این همه مطالعه این سند بسیار مهم برای تحقیقات زبان شناختی دارای اشکلات زیادی است . اوستا مجموعه ای از کتابهای مقدس ، حاوی سرودهای مذهبی و نهادهای اقوام ایرانی زبان در دنیای باستان است . بخشهای مختلف آن در دوره ها و مناطق مختلفی و در میان قبایل و اقوام مختلف ایرانی زبان تألیف شده است . قدیمی ترین قسمت های آن ( از نظر محتوا ) ، یعنی سرودهایی که در ستایش خدایان طبیعت سروده شده ( یشتها ) ، احتمالاً در هزاره دوم ق.م سروده شده اند .
پیش از این در خصوص زبان اوستا اختلاف داشتند . برخی آن را از مشرق و برخی دیگر از شمال غربی ایران تصور می کردند . از قدیم به واسطه موجود بودن خطوط میخی هخامنشیان و مقایسه آنها با زبان اوستا ثابت بود که زبان مقدس متعلق به جنوب غربی ایران نمی باشد . در این اواخر به واسطه خطوطی که در تورفان ( وادی تورفان Turfan در ناحیه کوهستانی تیانشان Tian-šan در شمال شرقی ترکستان چین واقع است . قسمتی از کتاب شاپورگان مانی که غالباً مورخین عرب و ایرانی از آن اسم برده اند « شابرقان » در وادی مذکور پیدا شد ) ، پیدا شد یقین گردید که زبان اوستا با زبان سُغدوختُن و یا مشرق ایران تفاوت کلی دارد . بنابراین امروز شکی نماند از آنکه زبان اوستا متعلق به مغرب ایران باشد .
تطبیق واژه هایی از زبانهای اوستایی و تالشی
زبان اوستایی ، تالشی میانه ( آستارا ) ، تالشی ( چوبری )
|
فارسی |
اوستایی
|
تالشی ( آستارا ) |
تالشی ( چوبری ) |
|
آن ، آن سو ، آنجا |
اَواَ – ava |
اَواَ – ava ؛ ایو – ayo |
اَور – avar ؛ اته – ate |
|
من |
اَزِم – azem |
اَز – az |
مع – me |
|
چشم |
اَش – aš ؛ چشمان – čašman ؛ دائمن – daēman |
چَش – čaš |
چَش – čaš |
|
ما |
اَهمه – ahma |
اَمه – ama |
اَمه – ama |
|
بیهوده ، بی ارزش |
آدَرَ – ādara |
هَدَره – hadara |
ددار- dadār |
|
چربی |
آزوتَی – āzutay ؛ پیوَه – pivah |
پی – pi |
پی – pi |
|
گاو نر |
اوخشَن – uxšan |
وِشَن – vešan |
مونده – mundah |
|
کارد ، چاقو |
کارِتَه – kareta |
کُرده – korda |
کارده – kārda |
|
چشمه |
خان – xan ؛ خان نی – xanny |
هونی – huni |
چمه – chemah |
|
شب |
خشَپ – xšap |
شَو – šav |
شَو – shav |
|
خشنود ، خوش آمدن |
خشناو – xšnav |
خَش – xaš |
خَش – khash |
|
تخم |
تَوخمان – taoxman |
توم – tum |
توم – tum |
|
تازش ، هجوم ، زدن |
دِرِش – dereš |
دَرِزِ – dareze |
ژنده _ zhande |
|
به پختگی رساندن ، به حد بلوغ آوردن ، کامل ساختن |
سراُش – sraoš |
سِرَه ف – seraf = کلفت – ضخیم – سالم |
پیلا بع – pila bae |
|
پختن |
پاچَه – pača |
پاتِه – pātē |
پته – patē |
|
پُل |
پِرِتَو – peretav |
پَرد – pard |
پَرد – pard |
|
بُرنا شده ، بالغ |
پِرِنایَو – perenāyav |
پورنه – poa = به گوساله یک ساله می گویند که دیگر شیر نمی خورد |
پارنه – pāa = به گوساله یک ساله می گویند |
|
پسر |
پوسره – pusra |
زوئه – zua |
زوئه – zoa |
|
برادر |
براتَر – brātar |
بوئه – bua |
برا ر– berā |
|
ابرو |
بروات – bervat |
باو – bav |
بره – bereh |
|
تند ، سریع |
رَوَ – rava |
رَو – rav |
تند _tend |
|
پِهِن ، کود حیوانی |
سَیریَه – sairya |
سِل – sēl |
سل – sel |
|
سرخ ، قرمز |
سوخره – suxra |
سِه – sē |
سر – ser |
|
بودن ، هستن |
ستَی – stay |
هِستِه – hēste |
استیرع– estirae |
|
چکه کردن ، چکیدن |
سرسک – srask |
سِلَه – sela |
چله – chel |
|
زاییدن ، زاده شدن |
زَن – zan |
زَندِه – zande |
زنده _ zanda |
|
دانستن ، دانش داشتن |
زن – zan |
زِنی یِه – zeniye |
زونسته – zoneste |
|
شادکام ، خشنود |
شا – šā |
شو – šo |
خش– khesh |
|
خشک |
هیشکو – hiškav |
هِشک – hešk |
هشک _ heshk |
|
زن |
گِنا – genā |
ژِن – žēn |
ژنک – zhenak |
ما را در سایت زبان و فرهنگ تالشی دنبال میکنید
برچسب: تاریخچه زبان تالشی,تاریخ زبان تالش,تاریخچه ی زبان تالشی,تاریخ زبان تالشی,
نویسنده:
بازدید: 16